Każdy, niezależnie od wieku, płci i miejsca zamieszkania ma takie same zadania do wykonania. O czym mowa? O zadaniach rozwojowych, które przypisane są do określonego etapu życia i rozwoju. Opierając się na teorii Havighursta opowiem o zadaniach rozwojowych od niemowlęctwa do adolescencji.
I choć koncepcja, do której chciałabym się dzisiaj odnieść nie jest uniwersalna, ponieważ dotyczy warunków społeczno-kulturowych w Stanach Zjednoczonych, to jest na tyle dobrze rozbudowana, że stanowi dobre źródło odniesienia i refleksji nad rozwojem człowieka.
ZADANIA ROZWOJOWE
Z teorii idei Havighursta wynika, że każdy z nas dorastając i wchodząc w kolejny okres życia, ma do wykonania określoną ilość zadań charakterystyczną dla danego okresu. Pozytywne „rozstrzygnięcie” zadania wywiera pozytywny wpływ na samopoczucie, a także na zadowolenie z jakości życia. Zrealizowanie określonych zadań dla danego wieku lub okresu życia istotnie wpływa na pojawianie się kolejnych zadań w późniejszym okresie. Niestety zadania kończące się niepowodzeniem wpływają na pogorszenie się nastroju i pojawienie się trudności w realizacji kolejnych zadań. U źródeł istnienia wszystkich zadań rozwojowych znajdują się trzy podstawowe czynniki: dojrzewanie somatyczne, warunki kulturowe oraz indywidualne wartości.
O ile w życiu każdego z nas wystąpi aż siedem okresów życia, to dziś chciałabym skoncentrować się tylko i wyłączenie na czasie pomiędzy niemowlęctwem, a adolescencją.
Zadania rozwojowe dziecka w okresie pomiędzy niemowlęctwem, a wczesnym dzieciństwem (0 – 5/6 lat)?
• Opanować umiejętność chodzenia.
• Nauczyć się przyjmować pokarm.
• Zdobyć umiejętność mówienia.
• Sprawować kontrolę nad wydalaniem.
• Nauczyć się różnic płci i skromności seksualnej.
• Opanować umiejętność tworzenia pojęć oraz korzystania z mowy w celu opisania rzeczywistości społecznej i fizycznej.
• Nabywanie gotowości do nauki czytania.
Jakie zadania rozwojowe dziecka w okresie średniego dzieciństwa (5/6 – 12-13 lat)
• Nauczenie się sprawności fizycznej podczas codziennej zabawy.
• Zdobycie odpowiednich postaw.
• Nawiązywanie relacji i spędzanie czasu z rówieśnikami.
• Nabywanie właściwych ról męskich i kobiecych.
• Rozwijanie umiejętności czytania, pisania oraz liczenia.
• Osiąganie niezależności osobistej.
• Rozszerzanie używania pojęć potocznych.
• Rozwijanie świadomości, moralność oraz wartości.
Zadania rozwojowe nastolatka (12/13 – 18)
• Osiągnięcie bardziej dojrzałej więzi z rówieśnikami.
• Ukształtowanie się męskiej lub kobiecej roli.
• Akceptacja swojego wyglądu.
• Osiągnięcie niezależności uczuciowej od rodziców.
• Przygotowanie do małżeństwa i życia w rodzinie.
• Rozwijanie ideologii.
• Dążenie do zachowania odpowiedzialnego społecznie.
• Przygotowanie do niezależności ekonomicznej.
oncepcja Huvinghursta obejmuje także trzy pozostałe okresy rozwojowe: wczesną dorosłość, wiek średni oraz późną dojrzałość. Jednak dziś poprzestanę na okresie od niemowlęctwa do adolescencji. Jak widać przedstawiona teoria jest dość obszerna i porusza zagadnienia, które związane są bezpośrednio z oczekiwaniami w danym momencie rozwojowym.
A Twoje dziecko, na którym etapie się teraz znajduje?
8 komentarzy
Mnie to się czasami do tej pory wydaje, że ja nie jestem przygotowana do życia w rodzinie, więc chyba pominęłam jakiś etap rozwojowy :p 😉
Pominąć pewnie nie pominęłaś 😉 ale powiem Ci, że ja nie czuję się na swój wiek.
Mam to samo, ciągle mi sie wydaje, że mam najwyżej dwadzieścia kilka lat 😉
Interesuje mnie wiek średni i późna dojrzałość, chętnie o tym poczytam. 🙂
I taki tekst się pojawi niedługo. 🙂
Bardzo ciekawy temat! Nie wiedziałam, że taki podział na etapy rozwojowe jest.
Agnieszka, uzmysłowiłaś mi właśnie bardzo ważną rzecz. Dla mnie pewne rzeczy są po prostu oczywiste ze względu na wykształcenie.
W swojej pracy codziennie stwierdzam, że wiele osób nie opanowało nawet 10 % powyższych umiejętności. 😉