Czym jest autyzm? Ku świadomości społecznej

Powoli zbliża się koniec kwietnia, a tym samym kończy się miesiąc świadomości o autyzmie. Im więcej o tym myślę, tym coraz częściej mam wrażenie, że za mało  mówi się o tym zaburzeniu. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Fundację JIM okazuje się, że aż ponad połowa osób swoją wiedzę na temat autyzmu zdobywa z seriali lub filmów. 

Czym jest autyzm?

Ale czy tak musi być? Wcale nie.

Dlatego postanowiłam wyjść na przeciw osobom, które chcą się dowiedzieć trochę na temat samego autyzmu, a także pojawiających się trudności w poszczególnych okresach życia dziecka, na które powinno się zwrócić uwagę. 

AUTYZM DZIECIĘCY

Zacznijmy od samego początku, czyli od tego czym jest autyzm dziecięcy. Autyzm sam w sobie jest złożonym zaburzeniem rozwojowym we wszystkich obszarach funkcjonowania dziecka. Oznacza to, że dziecko u którego zdiagnozowano autyzm ma problemy w rozwoju społecznym, komunikowaniu się i występowaniu tzw. sztywnych wzorców: zachowania, aktywności lub zainteresowań.

Wśród najczęściej występujących przyczyn autyzmu wymienia się czynniki biologiczne (np. uszkodzenia mózgu), defekty neurologiczne, uwarunkowania genetyczne, wiek ojca powyżej 40 roku życia, urazy okołoporodowe, dziecięce porażenie mózgowe, toksoplazmozę oraz nietolerancję kazeiny i glutenu.

ROZWÓJ AUTYZMU U DZIECI

Na podstawie przeprowadzonych badań związanych z zaburzeniem rozwoju, jakim jest autyzm wyróżnia się dwa podstawowe wzorce rozwoju. Pierwszy z nich, a tym samym najbardziej popularny jest wzorzec, według którego pierwsze objawy autyzmu pojawiają się już u dzieci w pierwszym roku życia (ok. 8. miesiąca). Natomiast w drugim wzorcu (1/3 wszystkich przypadków autyzmu)  dziecko rozwija się prawidłowo do 16. lub 24. miesiąca życia, po czym następuje stopniowy regres, czyli dziecko cofa się w rozwoju i traci nabyte umiejętności (np. utrata umiejętności językowych). 

ZABURZENIA INTERAKCJI SPOŁECZNYCH

Autyzm oraz jego objawy skoncentrowane są wokół zaburzeń związanych z interakcją społeczną polegającą na nie występowaniu wymiany społecznej oraz emocjonalnej z innymi osobami. Pojawiają się niestandardowe zachowania niewerbalne, które są często reakcją na kontakt wzrokowy oraz różnego rodzaju postawy ciała i gesty będące sposobem regulacji interakcji społecznych. U dziecka z autyzmem zaobserwować można także  brak jakiegokolwiek zainteresowania innymi osobami (również z dziećmi) oraz braku umiejętności dzielenia się emocjami i zainteresowaniami. Kolejnym aspektem związanym z interakcją jest to, że dziecko autystyczne może mieć duże problemy z rozpoznaniem twarzy i emocji (zwłaszcza tych złożonych).

TRUDNOŚCI ROZWOJOWE U DZIECI Z AUTYZMEM

| Przed 6. miesiącem życia

• Zaburzony kontakt wzrokowy.
• Brak zainteresowania ludźmi, ignorowanie ich, krótki czas patrzenia na innych.
• Brak odpowiedzi na komunikaty kierowane do dziecka przez rodzica.
• Brak zdolności naprzemiennego uczestnictwa w interakcji.
• Ubogie zachowania interpersonalne.

| Około 8. – 10. miesiąca życia

• Brak reakcji na własne imię.

| Około 8. – 12. miesiąca życia

• Brak wskazywania palcem.

| Pierwszy rok życia

• Brak uśmiechu w sytuacjach społecznych.
• Brak emocjonalnej synchronii oraz dostosowania mimiki do sytuacji.
• Zubożona reakcja antycypacyjna.
• Zaburzenia empatii.

| Koniec pierwszego/drugiego roku życia

• Brak poszukiwania kontaktu z innymi osobami w celu dzielenia się z nimi uczuciami. 


Chciałabym, aby o autyzmie dziecięcym mówiło się jak najwięcej – jednak nie jest to zależne tylko ode mnie. Choćbym chciała zbawić cały świat, mówić o rzeczach, które nadal są  tematami tabu – sama nic nie wskóram. Ale mam Was – i wraz ze mną możecie dołożyć swoją małą cegiełkę udostępniając ten artykuł w swoich mediach społecznościowych. W ten sposób przyczynicie się do szerzenia świadomości społecznej na temat autyzmu.

Jestem psychologiem starającym się żyć uważniej. Staram się w przystępny i lekki sposób pisać o rozwoju dziecka, relacjach w rodzinie oraz uważnym życiu. Zdarza mi się poruszać trudne tematy, wzbudzające najróżniejsze emocje – ale nie przechodzę obojętnie obok człowieka potrzebującego pomocy.

Kamila A. Paszelke | Uważniej.pl

Jestem psychologiem starającym się żyć uważniej. Staram się w przystępny i lekki sposób pisać o rozwoju dziecka, relacjach w rodzinie oraz uważnym życiu. Zdarza mi się poruszać trudne tematy, wzbudzające najróżniejsze emocje - ale nie przechodzę obojętnie obok człowieka potrzebującego pomocy.